ความดันสูง ต้นเหตุตัวจริงที่ไม่มีใครบอก!

เคยเสิร์ชหาสาเหตุความดันสูงแล้วเจอคำว่า 'primary' แล้วงงไปเลยมั้ย? แบบว่า เขาก็ไม่รู้สาเหตุ แล้วทำไมกูต้องกินยาตลอดชีวิต? ใช่ เราเคยเป็นแบบนั้น แต่บอกเลย ความดันสูงแบบ primary ก็มีตัวการลับเต็มไปหมด วันนี้จะมาแฉทีละตัว

ความดันสูงแบบไม่ทราบสาเหตุ? ไม่จริง มันคือระเบิดปัจจัยเสี่ยง

ความดันสูงแบบ primary คิดเป็น 90-95% ของผู้ป่วยทั้งหมด เขาบอกหาสาเหตุไม่ได้ แต่จริงๆ มันคือการรวมกันของปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง เริ่มจากถ้าอ้วน ระบบประสาทซิมพาเทติกจะเพี้ยน ร่างกายกักน้ำและโซเดียม ระบบอัลโดสเตอโรนทำงาน เกิดภาวะดื้ออินซูลิน ความดันก็ค่อยๆ ขึ้น เพื่อนเราลดยาได้ครึ่งนึงแค่ลดน้ำหนัก 10 กิโล น้ำหนักคือความดัน ไม่โม้

เค็ม เครียด ไม่ขยับ… ชีวิตประจำวันสร้างความดัน

กินเค็มจัดทำให้โซเดียมสะสม เพิ่มปริมาตรเลือด ดันความดันขึ้น ในไทยเรากินโซเดียม 3-4 กรัมต่อวันง่ายๆ จากน้ำพริก แกง และปลาร้า WHO แนะนำ 2 กรัม ความเครียดหรืออดนอนก็หลั่งอะดรีนาลีนและนอร์อะดรีนาลีน ดันความดันพุ่ง เราวัดหลังอดนอน ขึ้น 10-20 mmHg สบายๆ ขาดออกกำลังกายเพิ่มความต้านทานหลอดเลือดส่วนปลาย เป็นตัวการหลักของความดันสูง พันธุกรรมก็ไม่ใช่เล่น งานวิจัยชี้ 40% ของผู้ป่วยความดันสูงมีประวัติครอบครัว ถ้าพ่อแม่เป็น ต้องเริ่มดูแลแต่เนิ่นๆ

ความดันสูงแบบทุติยภูมิ: เกิดจากโรคอื่น

ความดันสูงแบบทุติยภูมิมาจากโรคเฉพาะ โรคไต หลอดเลือดไตตีบ เนื้องอกต่อมหมวกไต ลิ้นหัวใจผิดปกติ ไทรอยด์เป็นพิษ อัลโดสเตอโรนสูง ฟีโอโครโมไซโตมา แล้วแต่จะนึกออก พวกนี้ทำให้ความดันขึ้นตรงๆ กลายเป็นทุติยภูมิ ตัวอย่าง ถ้าหลอดเลือดไตตีบ ไตจะคิดว่า 'ความดันไม่พอ' แล้วปล่อยเรนิน ทำให้ความดันระเบิด ทุติยภูมิรักษาหายได้ถ้ารักษาโรคต้นเหตุ ต้องตรวจให้ได้

หาสาเหตุจริงของความดันสูงยังไง?

ขั้นแรก ดูว่าเป็น primary หรือ secondary ถ้าอายุน้อยแล้วความดันพุ่ง หรือกินยา 3 ตัวก็ไม่ลด สงสัยทุติยภูมิไว้ เราตกใจตอนความดัน 160 ตอนอายุ 30 แต่ตรวจเจอว่าไทรอยด์เป็นพิษ พอเจอสาเหตุ การรักษาก็เปลี่ยนทิศเลย อย่าแค่กินยา ดูไลฟ์สไตล์ ประวัติครอบครัว และอาการอื่น ความดันสูงเป็นโรคที่เอาชนะได้ถ้ารู้สาเหตุ